Eşcinselliğin 12 alt tipi vardır. Bunlar;

A-Açık eşcinsellik

1-Gerçek eşcinsellik

2-Yalancı eşcinsellik

3-Eyleme vurulmayan eşcinsellik

4-Geçici eşcinsellik

5-Durumsal eşcinsellik

6-Cinsel fantezilerin eyleme vurulduğu eşcinsellik

7-Seks işçiliği şeklinde yaşanan eşcinsellik

B-Gizli eşcinsellik

8-Homofobik tutumlarla kendini gösteren gizli eşcinsellik

9-Eşcinsel olma korkusu veya takıntısıyla kendini gösteren gizli eşcinsellik

10-Maçoluk veya aşırı erkeksi tavırlarla kendini gösteren gizli eşcinsellik22

11-Aşırı çapkınlık yapma eylemleriyle kendini gösteren gizli eşcinsellik

12-Heteroseksüel olduğunu düşünme şeklinde kendini gösteren gizli eşcinsellik

Uluslararası tanı sistemlerine göre eşcinsellik

Eşcinsellik birçok klinisyen tarafından farklı olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde klinisyenler arasında hastalık olmadığı, üçüncü bir cins olduğu ve tedavi gerektiren bir durum olmadığı düşüncesinin yanında; tamamen bir hastalık olduğu ve neredeyse zorunlu bir şekilde tedavi edilmesi gerektiği düşünceleri, konu ile ilgili kutuplaşmayı ve beraberinde de kaçınılmaz bir şekilde tartışmayı getirmektedir. Aslında konu bu alanda çalışanlarca bu şekilde birbirine zıt iki kutuplu bir yaklaşım olarak algılanmamaktadır. Algılansa dahi bu konudaki tartışmaları üslubu ve adabı ile yapmak bize ve kamuoyuna yol gösterici olabilir.

DSM-IV-TR ve ICD-10 gibi uluslararası hastalık tanı sitemlerinde eşcinselliğin ele alınışı yukarıda konu edindiğimiz kutuplaşmayı göstermesi açısından önemlidir. Eşcinsellik DSM-IV tanı sistemine göre, 1970’li yıllara kadar bir bozukluk olarak değerlendirildi. Bu hastalık kavramı insanoğlunun var olmasıyla 1970’li yıllara kadar eşcinsel insanlara istekleri dışında tedavi adı altında medikal, psikolojik ya da tamamen insanlık dışı uygulamaların yapılmasına bir gerekçe oldu. DSM-IV tanı sisteminde hastalık olmadığı kabul edilince eşcinsel insanlar ya da eşcinsel lobi büyük bir huzura kavuşmuş oldu. Sorun bu şekilde tamamen çözülmedi. Hâlbuki “eşcinsel olma veya olmama”, “eşcinselim ya da değilim” deme sorunu; hem toplum bazında hem de eşcinsellerin azımsanmayacak bir kısmı için halen devam etmektedir. ICD-10’nun eşcinsellikle ilgili yaklaşımı kanımızca daha doğrudur, terapistlere ve bu sorunu yaşayan insanlara daha yol göstericidir. ICD-10’nda eşcinsellik; F66 kodu ile cinsel gelişme ve yönelimle ilgili ruhsal ve davranışsal bozukluklar adı altında ele alınmıştır ve burada “sadece cinsel yönelim bir bozukluk olarak kabul edilmemelidir” ibaresi vardır. Homoseksüalite, heteroseksüalite ya da biseksüalite cinsel gelişme ve yönelimdeki kişi için sorunlu olabilecek farklılıkları belirtmek için kullanılmıştır. Ancak cinsel olgunlaşma bozukluğu, benliğe yabancı cinsel yönelim ve cinsel ilişki bozukluğu gibi durumların eşcinselliğe eşlik etmesi için, kişinin eşcinselliği ya da eşcinsel ilişkiyi yaşamayı bir sorun haline getirmesi gerekmektedir. Yani ICD-10’nun bu yorumuna bakıldığında eşcinselliğin bazı türlerinin ruhsal bir sorun olarak kabul edildiği görülecektir. Uluslararası tanı sistemlerini bir tarafa bırakalım, bir klinisyen olarak bu durumdan rahatsızlık duyan bazı insanların şayet kendileri istiyorsa tedavi edilmesi gerektiği ya da onların onarım tedavilerinin yapılandırılması gerektiğine inanıyorum.

EŞCİNSELLİKLE İLGİLİ BEŞ MİT

“Şuh-u güzeşte var ki nice nevcivan (genç oğlan) değer.

Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer.”

Hayali

1. MİT: Eşcinsellik normal bir durumdur ve biyolojik kökenli olduğu saptanmıştır.

Eşcinselliğin biyolojik ya da genetik kökenli olduğuna dair kabul görmüş ve ispatlanmış bilimsel bir veri mevcut değildir. Biyolojik faktörler eşcinselliğe yatkınlık konusunda bir rol oynayabilir. Ancak daha başka birçok psikolojik durumun varlığı bir gerçektir.

Araştırmalar psikolojik ve sosyal faktörlerin eşcinsel yönelimde büyük ölçüde etkili olduğunu göstermektedir. Erken çocukluk yaşantıları, taciz, kendi cinsinden akranlarının yanında kendini yetersiz hissetme cinsel kimlikte karışıklığa yol açabilir. Aynı zamanda kendi cinsel kimliğini sorgulayan bir genç, toplumda teşvik edilen eşcinsel özgürleşmesinin etkisinde de kalabilir.

Eşcinselliği heteroseksüellik gibi sağlıklı bir durum olarak tanımlamanın hiç bir bilimsel dayanağı yoktur. “Eşcinsellik üçüncü bir cinsiyettir”, “Eşcinsellik bir tercihtir”, “Eşcinsellik doğuştan gelen, genetik bir yapıdır”, “Tek bir eşcinsellik vardır ve hastalık değildir”, “Eşcinselliği en az heteroseksüellik kadar sağlıklı bir durumdur”, “Heteroseksüelliğin normal olduğunu kim söyleyebilir” gibi farklı türünden hayranlık cümleleriyle yanlış anlamalara ve eşcinsel tercihleri artıracak önerilere ruh sağlığı profesyonellerinin ve bazı sivil toplum kuruluşlarının alet olması, toplum ruh sağlığı açısından son derece sakıncalıdır.

2. MİT: Eşcinsellik tek bir durumdur ve hastalık değildir.

Bir grup ruh sağlığı profesyoneli, eşcinselliği değişemez tek bir yapı olarak ele alma eğilimindeyken; bir grup ruh sağlığı profesyoneli de eşcinselliği hastalık olarak görmektedir. Yeni bir görüş ortaya atıyoruz: Biz eşcinselliğin tek bir durum olmadığını, birçok alt tipi olduğunu, tek bir yapı olarak ele alınmaması gerektiğini ve bazı alt tiplerine giren eşcinsellerin tedavi arayışında olduklarını ve isterlerse tedavi edilebileceklerini, eşcinselliğin bir tercih olmadığını ama eşcinsel ilişki yaşamanın bir tercih olduğu görüşünü savunuyoruz. Kişi hasta olup olmadığına kendi karar vermelidir, tedavi ve değişim için bir hekime başvuran eşcinsel kendisinin hasta olduğunu kabul eder. Eyleme vurmayan eşcinsellik, geçici eşcinsellik ve yalancı eşcinsellik bir hastalık olarak değerlendirilmelidir.

3. MİT: Eyleme vurmayan eşcinseller, geçici eşcinseller ve yalancı eşcinseller değişemez, eğer değişmeyi denerlerse çok büyük stres ve acı yaşarlar ve intihara eğilimli hale gelebilirler. Bu nedenle, eşcinselliği tedavi girişimleri durdurulmalıdır.

Dünyanın birçok yerindeki eşcinselliği tedavi eden psikoterapistler anlamlı düzeyde iyileşme olduğunu belirtmektedirler. Değişim psikolojik tedavi, maneviyat ve eski eşcinsellerin oluşturduğu destek grupları sayesinde olmaktadır. Evlenmiş ya da bekâr yaşamaya karar vermiş bu kişiler eşcinsel arzularının büyük ölçüde azaldığını ve geçmişte yaşadıklarından daha az acı çektiklerini ifade etmişlerdir.

Değişimin anahtarı arzu, inat ve bu duruma yol açan bilinçli ve bilinçdışı çatışmaları keşfetmeye yönelik isteğin olmasıdır. Değişimin gerçekleşmesi yıllarca sürebilir. Kişiler aynı cinsten kişilerle olan ihtiyaçlarını erotize etmeden karşılamayı öğrenirler. İçlerindeki heteroseksüel potansiyel geliştikçe, kadın ve erkek kendi kadınlığı ve erkekliği ile ilgili daha derin bir hisse sahip olur.

Eğer eşcinsel kişi değişmeyi istemiyorsa, ki bu onun tercihidir, kimse onu zorlayamaz. Ancak eşcinsel haklarını savunmanın eşcinsellere tedavi hakkını engellemek anlamına gelmemesi gerektiği unutulmamalıdır.

Tedavi arayışında olan, tedavi olamayacaksa intihar etmeyi düşünen ve değişim isteyen eşcinsellere de tedavi şansının verilmesi gerektiğine inanıyoruz. Tedavi arayışındaki eyleme vurmayan eşcinsellik, geçici eşcinsellik ve yalancı eşcinsellik alt tiplerinde eşcinsellik kişinim ego savunmaları tarafından onaylanmamıştır, kişi elinde olmadan eşcinsel arzu ve dürtülerine yenik düşmektedir, arzu ve dürtülerinden özgür olamayan bu kişilere yardım edilmesi ve tedavi edilmesi gerekmektedir. Ancak kimseye zorla, istemediği halde «sen tedavi olmalısın» deme gibi bir hakkımız da olamaz. Bu ayrımın iyi yapılması gerekmektedir. “Ben eşcinsel bir hayat sürmekten mutluyum” veya “eşcinsel bir yaşamı tercih ediyorum” diyen bir arkadaşımıza “hasta” demek çok yanlıştır, bu yanlışı yapan farkında olmadan kendini hasta etiketinin içine sokabilir.

Değişim isteyen eşcinsel arkadaşlarımızı ve ailelerini dinlemeden, aile, cinsel ve geçmiş hikâyelerini almadan “sen eşcinselsin ve bu durumla yaşamak zorundasın” demek de çok ama çok yanlıştır.

4. MİT: Çocuklarımıza eşcinselliğin de heteroseksüellik kadar normal ve sağlıklı bir durum olduğunu öğretmeliyiz. Gençler eşcinsel yönelim konusunda desteklenmelidir.

Bilimsel araştırmalar eşcinselliğin sağlıklı ve heteroseksüelliğe doğal bir alternatif olmadığını söylemektedir. Eşcinsellerde madde kullanımı ve korunmasız erken cinsel ilişki oranı daha yaygındır. Bir gence “eşcinselliğin normal ve arzu edilebilir bir şey olduğunu söylemek” ona faydadan çok zarar verecektir. Bu durumdaki gençlerin eşcinsel bir hayat tarzı yaşamaya yönlendirilmeye değil, anlayış ve danışmanlığa ihtiyacı vardır.

Ergenlik dönemi kişinin kendi cinsel kimliğiyle ilgili çelişkilerinin olduğu bir dönemdir, bu gerçekler okullarda açık ve dengeli bir biçimde anlatılmalıdır.

5. MİT: Eşcinselliği eleştiren herkes homofobiktir.

Homofobi terimini ilk ortaya atan Weinberg’dir. Homofobi, son yıllarda eşcinsel lobinin faaliyetleri sonucunda eşcinsellikle ilgili her türlü olumsuz tepkiyi açıklamada kullanılan teknik bir terim halinde kullanılmaya başladı. Hatta Morin homofobinin tanımını, heteroseksüelliği, homoseksüelliğe göre daha üstün veya daha doğal olarak değer atfeden her türlü inanç sistemi olarak genişletti. Ancak eşcinsellik, dini, ahlaki ve politik nedenlerle toplumlarda genellikle negatif karşılanmış ve bu tavır bazen homofobi olarak adlandırılmıştır. Bu çok yanlıştır çünkü tüm insanlar eşcinselliği onaylamak, destek olmak ve eşcinselliğin 3. bir cins olarak sunulmasından rahatsız olmamak durumunda değildir. Herhangi bir şekilde rahatsızlık duyulduğunu ifade eden herkes homofobik değildir. Bu nedenle teknik bir terim olan homofobinin artık daraltılma zamanı gelmiştir. Çünkü geniş bir homofobi tanımı eşcinsellere üstü kapalı da olsa büyük zararlar vermektedir.

Ülkemizde cinsellik hala bir tabudur ve binlerce insan bu nedenle de cinsel işlev bozukluğu yaşamaktadır. Bilindiği üzere, tüm tabular insan hayatını zorlaştırmaktadır. Din bir tabudur, bu nedenle gerçek dinin sevgi, hoşgörü ve kardeşlik olduğunun üstü kapatılmaktadır; laiklik bir tabudur, bu nedenle dinsizlik olarak algılanmaktadır. Eşcinselliğin de bir tabu haline getirilmemesi gerekir. Geniş homofobi tanımı eşcinselliği tabulaştırmaktadır. Oysa modern dünyada her konu, her düşünce eleştirilebilmelidir, insan zihnine ambargo konulmamalıdır. Bu yapılmadığında “eşcinsellik hastalık değildir, fakat homofobi tedavi edilebilir bir hastalıktır” şeklindeki yaklaşımlar da heterofobi olarak değerlendirilecektir. Heterofobi; LGBTT’lere (Lezbiyen, Gay, Biseksüel, Travesti ve Transeksüel) eşit haklar tanınması amacıyla yapılan çalışmaların heteroseksüellere yönelik bir ayrımcılık faaliyeti olduğu anlamına gelir. LGBTT tartışmalarında heterofobi, homofobinin tersi olarak da kullanılmaktadır. Eşcinsellere karşı ön yargıları olanlar da, eşcinsel lobi de, kendi korkularını (fobilerini) kabullenmeli, tartışmalı ve bilgilenerek bu korkularını yenmelidir.

Homofobi teriminin anlamının daraltılması gerekiyor. Biz CİSED olarak homofobiyi; eşcinsellere ve eşcinselliğe karşı mantık dışı kin, nefret ve aşağılama şeklindeki haksız yargıların beraberinde getirdiği, eşcinsellere şiddet uygulanmasını savunma veya şiddet eylemlerinde bulunmayı içeren davranış ve tutumlar olarak tanımlıyoruz. Homofobi tanımında referans noktamız eşcinsellere saldırı ve şiddet uygulanması veya şiddetin savunulmasıdır. Bu referans noktasından sapıldığında, eşcinselliğin doğaya aykırı olduğunu savunma veya eşcinselliği bir yaşam şekli değil de cinsel ilişkiler toplamı olarak görme çok yanlış bir şekilde homofobi olarak değerlendirilebilir. Bu durumda eşcinsellik, eleştirilemeyen veya araştırılamayan bir tabu haline gelerek tüm tabular gibi çözümsüz ve tartışılamayan bir hale gelecektir. Bunu engellemek için homofobi teriminin anlamı daraltılmalı ve eşcinsellik daha çok tartışılmalıdır.

Daraltılmış homofobi tanımı eşcinselliği özgürleştirecektir. Daraltılmış homofobi tanımı ve eşcinselliğin eleştirilmesi veya bir hastalık olarak değerlendirilmesi, eşcinsellere yönelik saldırı ve şiddet eylemlerini arttırır mantığı çok yanlıştır. Çünkü her zaman düşünce ve bilim özgür olmalıdır. Atom üzerine çalışmalar yapan bilim adamları Japonya’da binlerce insanın ölmesini istememişlerdir, sosyalizmin düşünce babası Karl Marks, yine binlerce insanın öldüğü soğuk savaşı istemiştir. Görüldüğü gibi her düşünce veya bilimsel gelişme insanlık için iyi yönde de kullanılabilir kötü yönde de kullanılabilir. Önemli olan niyettir. Niyeti kötü ve az gelişmiş insanlar her devirde vardı, olacaklardır da, onlardan korkarak bilim, teknoloji, özgür düşünce ve tartışmaktan vazgeçmemiz gerekiyor. Daraltılmış homofobi tanımı eşcinselliğin tartışılarak anlaşılmasını sağlayacaktır. Aksi takdirde eşcinseller arasında zamanla oluşan heterofobi daha da artacaktır. Eşcinseller ve heteroseksüellerin fobileri karışı karşıya olduğu sürece eşcinsellik tabulaşacaktır, tartışılamayacaktır, üzerinde araştırmalar yapılamayacaktır.

ABD’de yapılan araştırmalar, erkeklerin %20’inde, kadınların ise %18’nde eşcinsel eğilim olduğunu göstermektedir. CİSED’in 2004 yılından beri yaptığı ve şu an itibarıyla 5000 kişiye ulaşan Eşcinsellik Anketi’ne göre; ülkemizde eşcinsellik oranı %12 gibi gözükmektedir. Ancak konunun hassasiyeti ve gizli eşcinsellerin sayısı göz önüne alındığında bu oranın daha fazla olması muhtemeldir. Peki, ülkemizde her on kişiden birinde eşcinsellik sorunu varsa, bu insanlar  isteyerek mi eşcinsel oldu? Bir o kadar insan da hangi nedenle eşcinsel oldu? Tüm bu soruları kendimize sorup, vicdanlarımızla hesaplaşmanın zamanıdır. Hangi gerekçeyle olursa olsun, bu sorunun tartışılmasına engel olmak ve tedavi arayışındaki eşcinsel arkadaşlarımızın taleplerine kayıtsız kalmak, “eşcinsellik hastalık değildir” diye görüş açıklamak, topluma ve özellikle de annelere yapılacak en büyük kötülüktür. Çözümün adı tartışmaktır.

Her gün yüzlerce e-posta veya telefon görüşmesi alıyoruz

CİSED’in mail ve telefonlarına eşcinselliğin tedavisi konusunda her gün çok sayıda soru geliyor. Eşcinsel yönelim konusunda en fazla ergenlerden, yaşadıklarından pişmanlık duyanlar ve eşcinsel olma korkusu yaşayan kişilerden mail ve telefon gelmektedir. Ergenlik döneminde özellikle 12-18 yaş arası gençler hemcinslerine karşı duydukları ilgiden endişelenmekte ve bunun için çözüm aramaktadırlar. Ergenlik döneminin en temel özelliklerinden biri cinsel kimliğin şekillendiği dönemlerden biri olmasıdır ve bu dönemde gençler bazen kendi cinslerine de ilgi duyabilirler. Bu gençlere “sen eşcinselsin” demek ne kadar doğrudur? Yine özellikle obsesif kompulsif bozukluk (OKB) tanısı almış kişilerde de eşcinsel olma takıntısı fazlaca görülmekte ve bu kişiler hemcinslerine karşı en ufak bir tahrik duygusu hissettiklerinde paniğe kapılmaktadırlar. OKB yüzünden eşcinsellik takıntısına sahip bir kişiye de “sen eşcinselsin” demek doğru olmayacaktır.

Eşcinsellik hakkında bilgisiz bir toplumuz

Eşcinsellerin toplumun değer yargılarına uygun bir şekilde ve kapalı kapılar ardında özgürce cinsel tercihlerini ortaya koymalarında ve eşcinselliği saygın bir seçenek olarak yaşanmalarında bir sakınca yoktur. Mesele sınırların aşılması sorunudur. Mesele topluma ve gençlerimize kötü örnek olacak şekilde eşcinsel yaşantının gözler önünde sergilenmesidir. Böylece toplumsal önyargılar oluşmakta ve eşcinseller tek gecelik ilişkilere zorlanmaktadır. Bu durum, eşcinsellerin AİDS’in heteroseksüel nüfusa geçmesinden sorumlu kişiler olarak sıklıkla günah keçisi ilan edilmelerine ve AIDS görülme oranında artışlara yol açmaktadır. AİDS’in ilk ortaya çıktığı yıllarda teşhis konan hastaların çoğu eşcinseldi. Fakat hastalığın belli bir süre sonra eşcinseller dışında da görülmesi hastalığı sadece eşcinsellerin taşıyabileceği tezini çürüttü. Ancak eşcinseller dışında kalan toplum içinde bulunduğu bu riski kabullenmekte zorlandı ve bu da hastalığın yayılmasında çok büyük rol oynadı.

EŞCİNSEL OLMAK YA DA OLMAMAK

“Yaradan kadın yüzü çizmiş sana eliyle,

İstek dolu sevgimin efendisi dilberi;

İnce kadın yüreğin görmemiştir hile,

Bilmez kadınlardaki kancık döneklikleri;

Gözlerin daha parlak, kahpelikten yoksundur,

Neye bakarsa baksın altın yaldız kaplatır;

Erkeklerin en hoşu, en hoş şeyler onundur,

Erkekleri büyüler, kadınları çıldırtır.

Seni yaratmış olsa kadın olarak önce

Yaradan bile çılgın bir sevgi duyacaktı,

Ama bir hiç uğruna bir fazlalık verince

Varlığına doymaktan beni yoksun bıraktı.

Değil mi ki kadınlar için yaratmış seni,

Sen sevgimi al, onlar sömürsün hazineni.”

William Shakespeare

Tarihe yön veren büyük isimlerin arasında yer alan eşcinsellerden biri olan William Shakespeare’in dediği gibi, “olmak ya da olmamak işte bütün mesele bu.” Shakespeare, Southampton Kontu’na hitaben yazdığı sonelerde, O’nun sadece bir saatliğine kendinin olabildiğinden, güneş doğunca gitmek zorunda kaldığından bahsediyor. Hatta bir sonesinde onun kadınlardan daha güzel olan yüzünden bahsediyor ve kadınlar gibi kötü olmadığını da ekliyor. Eşcinsel bir ilişki yaşadığına kesin gözüyle bakılan Shakespeare’in bu ilişkisinden dolayı eşcinsel olduğu söylense de, bir cinsel davranışın cinsel yönelim haline gelmesi için düzenlilik göstermesi gerekir. Ama ister platonik boyutta kalmış olsun, isterse işin içine cinsellik de girmiş olsun gerçekten de ülkemizde son yıllarda toplumun %12’ni ilgilendiren meselesi eşcinsellik ve eşcinsel olmak ya da olmamak.

14 yaşında oğlu için ağlamaklı bir şekilde bizi arayan baba; “oğlum daha 14 yaşında nasıl eşcinsel olur?” diye haykırıyordu. İstanbul’da bir uzmana başvurmuşlar ve uzman yaptığı 15 dakikalık görüşme sonrası; babaya “bu oğlunuzun cinsel kimliği, onu bu şekilde kabul edeceksiniz, eşcinsellik doğuştan gelen bir durumdur, en az heteroseksüellik kadar normal bir durumdur” derken, oğluna ise; “bu durumu kabullenmekten başka çaren yok” demiştir. Bunun üzerine baba; “oğlumun hiç kimseyle bir ilişkisi olmamış, bu sadece, ben onu internette gay pornolarını seyrederken yakaladığım için bana açıklamak zorunda kaldığı bir his, ayrıca oğlum bana kadınlardan da hoşlandığını söyledi, sadece kafası karışmış, ben uzun yol şoförü olduğum için evde çok bulunamadım, oğlum daha çok annesi ve ablası ile vakit geçirdi, onlardan etkilenmiş olabilir mi?” diye sormuş. Uzman; “yapacak hiçbir şey yok, bu durumu kabulleneceksiniz” diyerek aileyi göndermiş. Peki ama babanın bile dikkatini çeken bu tuhaflığı, bir uzman neden normal bir durum gibi aileye dikte etmiştir? “Eşcinsellik gerçekten doğuştan gelen bir durum mudur?” “Eşcinsellik kader midir?” İşte bu soruların yanıtları aranmalıdır.